Jenny Schneider - Van Egten bij een wandkleed dat ze kreeg als cadeau en vol zit met symboliek. FOTO: Els van Stratum
Jenny Schneider - Van Egten bij een wandkleed dat ze kreeg als cadeau en vol zit met symboliek. FOTO: Els van Stratum (Foto: Els van Stratum)

Waar ligt de grens tussen goed en fout

Door Els van Stratum

Waren de moffenmeiden fout?

"Ik zat boven op mijn kamertje in ons huis aan de Waterweg en hoorde buiten een raar geluid. Ik liep naar het raam en zag een kar met daarop allemaal vrouwen. Een aantal van die vrouwen kende ik goed. Om de kar heen allemaal schreeuwende mannen en jongens. Ik had geen idee wat er aan de hand was. Ik liep naar beneden en ben stiekem de kar gevolgd, die via de Waterweg de Groen van Prinsterenweg insloeg. Op het plein voor de school werden alle vrouwen van de kar gesleurd en vervolgens stuk voor stuk kaal geschoren. Ik ben huilend terug naar huis gelopen."

De Bilt - Deze gebeurtenis vlak na de bevrijding in mei 1945, staat bij Jenny Schneider-Van Egten nog helder op het netvlies. De blikken van de mannen met de tondeuses zijn voor haar jarenlang een afschrikwekkend beeld geweest. Jenny (92), is geboren en opgegroeid in De Bilt in een gezin met 2 kinderen en met voor die tijd ruimdenkende ouders. Op jonge leeftijd werd ze geconfronteerd met het onderscheid dat gemaakt werd tussen mensen. Haar vader was een man met aanzien en werkte als ambtenaar bij het KNMI en later als ambtenaar van de burgerlijke stand. Zo hadden zij een huis met een eigen toilet. Jenny: "In die tijd niet vanzelfsprekend. Een vriendinnetje woonde op de Akker en deelde 1 toilet met 8 andere woningen." In Katwijk werd ze geconfronteerd met het fenomeen 'steuntrekkers'. Haar vader was ambtenaar, kon daardoor niet ontslagen worden en dus nooit een steuntrekker worden. Tijdens de oorlog werd duidelijk gemaakt dat je met sommige kinderen niet mocht spelen, omdat het NSB kinderen waren. Na de bevrijding ging Jenny werken als kleuterleidster en belandde daarna in het jeugdwerk in Utrecht. Toen ze trouwde kreeg ze te horen dat ze geen beroep meer had. Maar met het enthousiasme wat ze in zich had ging ze toch aan de slag. Met passie gaf ze cursussen aan jeugdwerkleiders en ziekenverzorgers, alles vanuit de praktijk. Ze stortte zich in het maatschappelijk werk en deinsde nergens voor terug. Ze verhuisde naar Zeeland, naar Limburg en naar Den Dolder waar haar man predikant werd. De positie van de vrouw heeft altijd haar aandacht gehad. Sinds 1983 werkte ze met vrouwen die met seksueel misbruik te maken hebben gehad. Haar ervaring met het kaalscheren van de moffenmeiden heeft een stempel gedrukt en dan met name het onrecht. Jenny: "Ik werd er door de jaren heen in mijn werk regelmatig mee geconfronteerd en dan vooral met de 'verzwegen' kant hiervan. Was het goed om vrouwen dermate te vernederen, zonder oordeel en met welk recht? Er waren moffenvrouwen die namens het verzet werkten, of gewoon verliefd werden op een Duitser. Nu, na al die jaren tijdens de herdenking op 4 mei gaat het nog steeds alleen over de mannen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. De vrouwen zijn nooit in beeld geweest, die moesten zwijgen. Ze waren fout, daar werd dus niet over gepraat." Jenny spreekt vol lof over het boek van Rianne Oosterom 'Moffenmeiden', waar zij zelf ook voor is geïnterviewd.

Vergelding op de moffenmeiden door het volk

Na de bevrijding in 1945 werden door heel Nederland jonge meisjes en vrouwen 'Moffenmeiden' genoemd, kaalgeschoren en besmeurd met pek en hakenkruizen. Vrouwen die tijdens de oorlog relaties aangingen met Duitse militairen werden publiekelijk vernederd. Volgens onderzoek waren dat meer dan 140.000 vrouwen. De motieven van de vrouwen waren verschillend, vanuit het verzet, opportunisme en liefde. Naar de ware relatie werd niet gekeken, heulen met de vijand was fout en moest gestraft worden.

Meer berichten